Η κατάλληλη στατιστική δοκιμασία προκύπτει από την εκτιμητέα παράμετρο και τη δομή των δεδομένων.

Ξεκίνα από τη σύγκριση

Ποια παράμετρος ή σύγκριση απαντά στο ερώτημα; Μέση διαφορά, λόγος, λόγος πιθανοτήτων, ρυθμός, χρόνος έως το συμβάν, συσχέτιση ή μεταβολή; Η απάντηση περιορίζει την οικογένεια μοντέλων.

Έλεγξε την εξάρτηση

Επαναλαμβανόμενες παρατηρήσεις, αντιστοιχισμένα ζεύγη, ομάδες, διαχρονική παρακολούθηση και χωρική ή χρονική δομή παραβιάζουν την απλή ανεξαρτησία και απαιτούν κατάλληλη μοντελοποίηση.

Διάγνωση αντί αυτόματης αλλαγής μεθόδου

Η μη κανονικότητα δεν σημαίνει αυτομάτως μη παραμετρικό έλεγχο. Ελέγχουμε τα κατάλοιπα, το μέγεθος δείγματος, το εκτιμητέο μέγεθος, την ευρωστία και τις εναλλακτικές προδιαγραφές πριν αλλάξουμε στόχο.

Όταν χρειάζεσαι καθοδήγηση στην εφαρμογή των βημάτων, η πρακτική εκμάθηση SPSS συνδέει τη μέθοδο με το δικό σου αρχείο.

Η επιλογή ξεκινά από το μέγεθος που θέλουμε να εκτιμήσουμε

Η αντιστοίχιση ενός τύπου μεταβλητής με ένα όνομα ελέγχου είναι ανεπαρκής. Χρειάζεται να γνωρίζουμε αν ο στόχος είναι σύγκριση, πρόβλεψη, περιγραφή μεταβολής ή εκτίμηση συσχέτισης. Έπειτα εξετάζονται η κλίμακα της έκβασης, η ανεξαρτησία ή εξάρτηση των παρατηρήσεων, ο αριθμός χρονικών σημείων, η ομαδοποίηση και οι κρίσιμες συμμεταβλητές. Το ίδιο ζεύγος μεταβλητών μπορεί να απαιτεί διαφορετικό μοντέλο όταν αλλάζει η διαδικασία παραγωγής των δεδομένων.

Στόχος και εκτιμητέο μέγεθος. Τύπος και κατανομή έκβασης. Εξάρτηση, επανάληψη και ομαδοποίηση. Παραδοχές και απαιτούμενοι διαγνωστικοί έλεγχοι.

Σύγκριση διαφορετικών δομών δεδομένων

Το παράδειγμα που ακολουθεί είναι υποθετικό. Η σύγκριση βαθμολογίας ανάμεσα σε δύο ανεξάρτητες ομάδες διαφέρει από τη σύγκριση της ίδιας βαθμολογίας πριν και μετά στα ίδια άτομα. Στη δεύτερη περίπτωση οι δύο μετρήσεις συνδέονται και η ανάλυση πρέπει να αξιοποιεί αυτή τη σύνδεση. Αν επιπλέον οι συμμετέχοντες ανήκουν σε διαφορετικές τάξεις, προστίθεται επίπεδο ομαδοποίησης. Το ερώτημα παραμένει παρόμοιο, αλλά η δομή των δεδομένων μεταβάλλει την κατάλληλη κατηγορία στατιστικού μοντέλου.

Ανεξάρτητες ομάδες. Συσχετισμένες μετρήσεις στα ίδια άτομα. Πρόσθετη ομαδοποίηση μέσα σε τάξεις.

Τι δεν σου λέει ένα αριθμητικό αρχείο πριν ανοίξεις το SPSS

Οι τιμές μιας στήλης δεν εξηγούν από μόνες τους τι μετρήθηκε. Οι κωδικοί 1 και 2 μπορεί να δηλώνουν δύο ομάδες, ενώ οι τιμές 1 έως 5 μπορεί να είναι κατηγορίες απάντησης. Η αριθμητική αποθήκευση δεν αρκεί για να θεωρηθούν οι αποστάσεις μεταξύ κατηγοριών ίσες. Χρειάζονται η διατύπωση της ερώτησης, οι ετικέτες των απαντήσεων και ο κανόνας υπολογισμού κάθε συνολικής βαθμολογίας. Εξίσου κρίσιμο είναι τι αντιπροσωπεύει κάθε γραμμή. Αν το ίδιο άτομο εμφανίζεται σε περισσότερες γραμμές, ο αριθμός γραμμών δεν είναι ο αριθμός ανεξάρτητων συμμετεχόντων. Ένα κενό μπορεί να δηλώνει μη απόκριση ή ερώτηση που δεν εμφανίστηκε λόγω διακλάδωσης· δεν μετατρέπεται αυτόματα σε μηδέν. Πριν επιλεγεί έλεγχος, συνδέουμε το αρχείο με το λεξικό μεταβλητών, το ερωτηματολόγιο και τη διαδικασία συλλογής.

Συνέχεια στο συγκεκριμένο στάδιο

Στατιστική ανάλυση δεδομένων με SPSS, R ή Python

Ψυχομετρικός έλεγχος κλιμάκων και ερωτηματολογίων